projekt koordynowany przez
Centrum UNEP/GRID-Warszawa
i Ambasadę Francji w Polsce
  • Ogrody społeczne są formą ogólnodostępnej miejskiej zieleni.
  • Są uprawiane przez członków społeczności zamieszkujących wspólną dzielnicę lub jedno osiedle.
  • Ogrody społeczne powstają z inicjatywy grup nieformalnych (sąsiedzkich), formalnych (spółdzielni mieszkaniowych), instytucji (np. klubów seniora, domów kultury, muzeów) czy organizacji pozarządowych.
  • Ogrody społeczne pozwalają poszerzyć zieloną przestrzeń w miastach.
  • Ogrody w miastach zwiększają walory dekoracyjne i przyrodnicze okolicy - są elementem rewitalizacji otoczenia.

Ogrody społecznościowe stanowią znakomity przykład tego, jak skutecznie można łączyć środowisko miejskie z naturą, budując jednocześnie zrównoważone, przyjazne dla mieszkańców miasta przestrzenie. W tym artykule przyjrzymy się roli ogrodów społecznościowych w Polsce w oparciu o przykłady pochodzące z Krakowa i Wrocławia. Dowiemy się, jakie korzyści niesie ze sobą tworzenie takich miejsc, jakie wyzwania stoją przed projektantami oraz dlaczego ogrody społecznościowe stanowią kluczowy element zrównoważonego rozwoju miast.  

Ogrody społecznościowe, zwane także ogrodami miejskimi lub osiedlowymi, to obszary zielone o charakterze publicznym, które zarządzane i pielęgnowane są przez lokalną społeczność. Mogą to być różnego rodzaju ogrody: warzywne, kwiatowe, parki rekreacyjne, lub miejsca do odpoczynku i spotkań. Istotą ogrodów społecznościowych jest to, że są one dostępne dla wszystkich mieszkańców miasta, którzy mogą uczestniczyć w ich tworzeniu i utrzymaniu. 

W Polsce, podobnie jak w innych krajach, ogrody społecznościowe zyskują na popularności jako elementy zrównoważonego rozwoju miast. Dają one mieszkańcom możliwość aktywnego uczestnictwa w kształtowaniu swojego otoczenia i przyczyniają się do poprawy jakości życia. Przykładem może być Wrocław i jego projekt "Ogród Nadodrze", w ramach którego przekształcono nieużytkowany teren w piękny, dostępny dla mieszkańców ogród. Teren ten stał się miejscem spotkań, aktywności fizycznej oraz działań edukacyjnych skierowanych do dzieci i dorosłych. Również w Warszawie funkcjonuje wiele takich projektów. Jednym z nich jest międzypokoleniowy ogród społecznościowy pn. „Odnowa”. Założony został we współpracy z działkowcami z ogrodu „Nowe” i przy wsparciu programu „Bujna Warszawa” oraz Centrum Łowicka. Jest przestrzenią rozwijania ogrodniczych pasji w duchu odpowiedzialności ekologicznej, wymiany doświadczeń, nie tylko ogrodniczych oraz do przyjemnego i pożytecznego spędzania czasu we wspólnym gronie. Powstał w latach 80. ubiegłego wieku jako oddolna inicjatywa okolicznych mieszkańców, którzy sami wytyczyli jego granice, a dziś opiekuje się nim Urząd Dzielnicy Mokotów. 

Istnieje wiele korzyści płynących z istnienia ogrodów społecznościowych. Przede wszystkim, tworzą one przestrzenie, które promują aktywność fizyczną i zdrowy tryb życia. Ponadto, ogrody te pozwalają na uprawę warzyw i owoców, co może przyczynić się do zmniejszenia zapotrzebowania na żywność transportowaną na długie dystanse. Tego typu przestrzenie integrują społeczność i budują więzi międzyludzkie. To miejsca, gdzie mieszkańcy spotykają się, wymieniają doświadczeniami i uczą się od siebie nawzajem. Ponadto, ogrody te zwiększają zasięg zielonych obszarów w mieście, co ma pozytywny wpływ na jakość powietrza i redukcję efektu cieplarnianego. 

Projektowanie, zakładanie i utrzymanie ogrodów społecznościowych nie jest jednak pozbawione wyzwań. Konieczne jest zaangażowanie lokalnych społeczności, dostarczenie odpowiednich zasobów, a także dbałość o ekologiczny charakter tych miejsc. Jednak korzyści, jakie niosą ogrody społecznościowe, sprawiają, że warto wkładać wysiłek w ich rozwijanie. Mogą być wykorzystywane jako miejsca edukacji ekologicznej, a także jako centra aktywności społecznej. W miarę rozwoju technologii, ogrody te mogą być też bardziej zautomatyzowane i ekologiczne, co przyczyni się do dalszego zrównoważonego rozwoju miast.

Przeczytaj również

NHOOD Polska w trosce o klimat

Realizując strategię potrójnego, pozytywnego wpływu Nhood Polska troszczy się o Planetę poprzez szereg wielotorowych działań.

Permakulturowy ogródek na warszawskiej Sadybie

Szacuje się, że w 2025 roku 60% mieszkańców świata będzie mieszkało w aglomeracjach miejskich. W 2050 roku ta liczba może sięgnąć nawet 75%.

Farmy wertykalne – pionowe uprawy w miastach

Produkcja żywności odpowiada za ¼ wszystkich emisji gazów cieplarnianych, za co w dużej mierze odpowiada transport owoców i warzyw.

Kraków – laureat konkursu w kat. Zieleń miejska, błękitno-zielona infrastruktura

Kraków odniósł w ostatnich latach sukces, wprowadzając wiele zmian mających wpływ na codzienne życie mieszkańców.

Humatico - powrót do korzeni

Rolnictwo i produkcja żywności są kluczowymi aktywnościami, które zapewniają nam wysoki poziom życia.

Edycje programu

Chcesz być na bieżąco?Zapisz się na newsletter!

Jeśli masz jakiekolwiek dodatkowe pytania dotyczące projektu, to napisz do nas:
kontakt@eco-miasto.pl

Organizatorzy projektu

© UNEP/GRID-Warszawa 2013-2024